Home —» Specials —» 10jr Indisch Museum —» Interview met Doric Steevensz
door Pauline Naber
Pauline: Goedemorgen Doric. Leuk om met je in gesprek te gaan over het Indisch Museum. Dat tien jaar geleden, op 1 oktober 2015 om precies te zijn, de lucht in is gegaan. Gefeliciteerd daarmee! Graag zou ik eerst iets meer over jou willen weten, wie je bent, wat jij hebt met Indonesië en met kunst.
Doric: Ik ben in 1951 in Indonesië geboren uit een Franse moeder en een Nederlands-Indonesische vader. In 1960 werden we door Soekarno en zijn aanhangers het land uitgezet. We woonden eerst in Italië, op Sicilië en in 1965 verhuisden we naar Nederland. Ik heb de basisschool in Indonesië en Italië gevolgd, in Nederland de middelbare school en universiteit. Door die verschillende woonplekken spreek en schrijf ik Nederlands, Italiaans, Frans en Engels. Ik heb tot mijn pensionering als projectmanager en consultant gewerkt. Ik woon in Amsterdam met mijn vrouw Geri. Onze dochter Sophie heeft na haar studie communicatiewetenschappen haar hart gevolgd: ze is mede-eigenaar van een turnschool en traint jong talent.
Pauline: Dat is héél wat anders!
Doric: (lacht): Zeker!
Pauline: Was je altijd al geïnteresseerd in musea en kunst?
Doric: Eigenlijk niet. Ik heb meer een β mind. Maar achteraf bezien hebben drie mensen mijn interesse voor kunst en cultuur aangewakkerd. Allereerst mijn moeder die me als tiener en Beatles-fan in contact bracht met klassieke muziek. Later leerde ik tijdens mijn studie via een vriend dat er naast wiskunde ook zoiets bestond als gedichten en kunst. En mijn toenmalige geliefde die in opleiding was aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten en vervolgens kunstenares werd. Zij heeft mij leren kijken naar schilderijen: compositie, perspectief, kleurstelling et cetera; ze heeft me ook passe-partouts leren snijden. Niet moeilijk maar wel heel secuur werk. Na mijn pensionering ben ik zelf digitale kunst gaan maken. Dan leer je toepassen wat je weet en ook wat je eigen voorkeuren zijn. Door zelf aan de slag te gaan besefte ik wat het een kunstenaar aan inspanning kost om een schilderij of object te maken.
Pauline: Wat inspireerde je om dit onlinemuseum op te zetten? En wat wilde je ermee bereiken?
Doric: Eind jaren 1990 begon ik interesse te krijgen voor mijn verleden in Indonesië en de geschiedenis van de Indische diaspora.
Vervolgens heb ik begin 2000 met twee Indische Nederlanders de Stichting Pelangi opgericht die ten doel had de Indische gemeenschap te ondersteunen bij allerlei projecten. Er bleek uiteindelijk weinig animo hiervoor uit de Indische gemeenschap, of misschien wist men ons ook niet te vinden? Na vijf jaar hebben we de stichting opgeheven.
Daarna ontmoette ik Fenny Vlietstra die bezig was bij Nieuw Indisch Televisie (NIT), een initiatief dat veel tijd en – vooral – veel geld kostte. Omdat we beiden na de opheffing ‘iets’ wilden doen voor de Indische gemeenschap, besloten we een project op te zetten waar nog geen initiatief in was: het ontwikkelen en beheren van een online Indisch museum. Er waren en zijn wel genoeg websites van en over de Indische gemeenschap, maar voornamelijk over eten, muziek, pasar malams, geschiedenis van de diaspora, etc. Nauwelijks iets over kunst. Doel was en is het ontsluiten van beeldende kunst voor een breed publiek van kunst die gemaakt wordt door mensen en hun nazaten uit de Indische diaspora.
Pauline: Ging dat zomaar? Waren er ook uitdagingen bij het opzetten van het onlinemuseum?
Doric: Onze primaire doelstelling was om in een lacune te voorzien: het aanbieden van een Indisch platform via internet aan kunstenaars uit de Indische diaspora. Uiteraard heeft iedere kunstenaar meestal een eigen website, maar een platform zoals het onze biedt een perspectief op kunstenaars uit de hele community. En dat is gelukt. Verder hadden Fenny en ik de nodige kennis en ervaring om zo’n website te ontwikkelen en te beheren. De grootste uitdaging was om financiering hiervoor te krijgen, want het ontwikkelen en in stand houden van een website kost natuurlijk geld. Na 8 jaar heeft Fenny haar werkzaamheden voor het Indisch Museum gestaakt (eind 2023). En toen stond ik er alleen voor. Na enige aarzeling heb ik besloten de website in de lucht te houden en de werkzaamheden van Fenny over te nemen. Onze werkverdeling was grofweg als volgt: Fenny deed voornamelijk de initiële contacten met de kunstenaars en de professionals (Frontoffice) en ik het werk achter de coulissen (Backoffice). Nu doe ik beide.
Pauline: Hoe selecteer je de kunstenaars en hun werk dat getoond wordt?
Doric: In mijn werkzame periode als projectleider en consultant heb ik vaak mensen moeten werven en selecteren voor werk. Daarbij moet je het proces zo goed mogelijk structureren en duidelijke selectiecriteria opstellen. Bij het benaderen van een kunstenaar voor onze website werk ik niet zo gestructureerd. Ik doorzoek het internet op Indische kunstenaars, bekijk hun werk en als zijn of haar werk mij aanspreekt en kwaliteit heeft, dan nodig ik zo iemand uit om zich te presenteren op onze website. Bij zo’n presentatie gaat het vooral om de vraag ‘wie is deze kunstenaar en wat voor werk maakt hij of zij?’.
Maar ik krijg ook tips over wie ik zou kunnen benaderen. Verder speelt natuurlijk ook toeval mee: wie kom ik tegen op het internet bij mijn zoektocht of bij mijn bezoeken aan tentoonstellingen? Ook speelt bij de selectie mijn esthetische kennis en oordeel een rol. Maar uiteindelijk heeft de kunstenaar grote inspraak in wat hij of zij wil vertellen en laten zien. Weliswaar in overleg met mij, maar in principe heeft de kunstenaar het voor het zeggen.
Pauline: Een hele zoektocht dus. Hoe zorg je ervoor en hoe weet je of het onlinemuseum toegankelijk en aantrekkelijk blijft?
Doric: Ik probeer op de hoogte te blijven van wat er zich op cultureel gebied afspeelt binnen de Indische gemeenschap en speel daar dan op in. Door in onze rubriek COMMUNITY, BOEKEN of TENTOONSTELLINGEN bijvoorbeeld aandacht te besteden aan onderwerpen die spelen. Belangrijk is ook de rubriek PERSONENREGISTER die ik vorig jaar heb opgesteld. In deze rubriek kan je terugvinden wie ooit bij ons heeft gepubliceerd of onder de aandacht is gebracht.
Naast de gebruikelijke kanalen, zoals diverse social media, die ik gebruik om aandacht te vestigen op onze uitingen op de website, kijk ik naar de gebruiksstatistieken. Onze website is ondergebracht bij WordPress en die levert gebruiksstatistieken bij het abonnement.
In de praktijk komen de meeste bezoekers via een Google search. Het zijn er maar een paar die gericht naar onze website gaan. De statistieken houd ik in de gaten als ik bijvoorbeeld een nieuwe rubriek maak of de belangstelling wil peilen voor een bepaalde kunstenaar.
Kunst is echter niet een thema dat veel bezoekers trekt in vergelijking met bijvoorbeeld sport. En zeker als het een niche betreft zoals de onze.
Pauline: Heb je toekomstplannen voor het museum?
Doric: Eigenlijk gaat het steeds beter met het museum. De aantallen bezoekers stijgen; langzaam weliswaar, maar toch. Ik hoop dat de stijgende lijn zich doorzet. Om dat te bereiken wil ik een aantal technische verbeteringen doorvoeren en een aantal inhoudelijke. Wat dat laatste betreft wil ik de haalbaarheid onderzoeken van een nieuwsbrief en meer doen met multimedia, bijvoorbeeld video/audio clips, curator-talks en fototours. En voor de langere termijn zoek ik naar partnerships; ik denk aan het Herinneringscentrum, universiteiten, festivals of expositie-instellingen. Technisch kan er nog veel verbeterd worden. Het is belangrijk dat je hoog komt te staan in Google Search. Ik denk dat ik me maar eens meer ga verdiepen in wat ze noemen de ZOEKMACHINE OPTIMIZATION. Want tot nu toe vaar ik op de door WordPress geïmplementeerde XML-sitemap. Daarnaast is het belangrijk om een zo breed mogelijk publiek te bereiken. Dit betekent dat het begrip en naam ‘Indisch Museum’ een sterk merk moet zijn, wat het inmiddels wel is: uniek en positief gewaardeerd.
Een punt van aandacht is wel mijn leeftijd, Ik ben nu 74 en het is tijd dat ik iemand vind die met mij en na mij het beheer van de website op zich neemt. ‘Time flies’.
Pauline: Waar we het nog niet over gehad hebben: wat is kunst voor jou ?
Doric: Kunstenaars uit de Nederlands Indische gemeenschap leveren heel diverse kunstuitingen op. Het is fascinerend mee te maken hoe hedendaagse Indische kunstenaars de invloeden uit hun twee werelddelen verwerken in hun werk (of soms juist helemaal niet).
Terugkijkend op mijn beleving van kunst, heb ik pakweg 3 fasen doorlopen: van afstandelijke consument naar betrokken consument naar participerend consument. Ik maak ook zelf kunstzinnige afbeeldingen met behulp van AI. Of dat kunst is? Geen idee. Over wat kunst is, zijn boeken over vol geschreven. Wat ik zelf mooi en spannend vind aan digitale kunst maken, is het associatieve proces waarmee je tot een beeld komt . Voorbij de rationaliteit heerst namelijk het onbewuste (het domein van psychologen, zou ik zeggen).
Bij het bekijken en beleven van een kunstobject speelt bij de kijker ook zo’n associatief proces, maar vaak vluchtiger dan bij het maken van een kunstobject. Ik geniet van beide: van het maken van mooie afbeeldingen én het kijken naar een kunstwerk.
Pauline: Dank je wel Doric, voor je verhaal achter de website. En nogmaals: gefeliciteerd met die 10 jaar!
Bron afbeeldingen: Yestin Gray (https://www.instagram.com/yestingray/)
Indisch Museum 