Ian van Wieringen (1943–2022): een Nederlands-Australische kunstenaar op Bali
Ian Pieter van Wieringen, door velen kortweg “Van” genoemd, was een Nederlands kunstschilder die zijn leven en werk grotendeels op Bali ontwikkelde. Hij werd op 15 januari 1943 in Scheveningen geboren, tijdens de Tweede Wereldoorlog, en overleed op 24 juli 2022 op Bali. Zijn oeuvre omvat kleurrijke schilderijen, tekeningen, lithografieën, monumentale muurschilderingen en granieten reliëfs, met terugkerende thema’s als tropische flora, dieren, Balinese landschappen en abstracte composities.
De afbeeldingen op deze pagina zijn met AI gegenereerd. Er is geen werk van Ian van Wieringen afgebeeld; de beelden zijn geïnspireerd op de thema’s en motieven uit zijn oeuvre.
Jeugd, familie en migratie
Van Wieringen groeide op in een Nederlands gezin. Zijn moeder Betty was Joods; volgens een herdenkingsartikel in The Yak Online hielpen zijn ouders tijdens de oorlog met het smokkelen van Joden uit Europa. In 1953 verhuisde het gezin naar het pas onafhankelijke Indonesië, waar zijn vader Frans een militaire posting op Java kreeg. In 1957 emigreerde de familie verder naar Sydney in Australië. Zijn ouders namen daar de naam Kramer aan, maar Ian behield de familienaam Van Wieringen. [page:2]
Deze vroege migratie – van Nederland via Indonesië naar Australië – vormde een belangrijke achtergrond voor zijn kunstenaarschap. Zijn jeugdjaren in Indonesië maakten hem vertrouwd met de landschappen, flora, fauna en culturele sfeer van de archipel; die indrukken keren later duidelijk terug in zijn Balinese werk. [page:2][page:3]
Opleiding en vroege carrière
Van 1961 tot 1965 studeerde en doceerde Van Wieringen aan de University of Sydney. Al tijdens zijn studie trad hij naar buiten met kunst: in 1962–1963 had hij een gezamenlijke tentoonstelling met de Australische kunstenaar John Firth-Smith. In de jaren zestig bouwde hij verder aan zijn reputatie met exposities in Sydney en Melbourne. [page:2][page:3]
Een vroeg monumentaal project waren zes granieten reliëfs voor het Treasury Building in Canberra, gemaakt in 1964–1965. Daarnaast vonden tussen 1967 en 1987 tweejaarlijkse solotentoonstellingen plaats bij galeries als Powell Street Gallery, Gallery A en Queen Street Gallery. [page:3]
Bali als thuisbasis
In 1969 vestigde Van Wieringen zich definitief op Bali, in Sayan bij Ubud. Zijn huis en atelier op een bergrug boven de rivier werden een ontmoetingsplaats voor kunstenaars, schrijvers en andere expats. De groep rondom hem werd bekend als “The Senengskis”, afgeleid van het Indonesische woord seneng, dat blij of gelukkig betekent. [page:2]
Bali bleef tot zijn dood zijn basis, maar Van Wieringen bleef een reizende kunstenaar. Hij woonde en werkte in 1982 in Venetië, reisde in 1975–1978 door Europa en de Verenigde Staten, schilderde in 1985 met de Mud Men in Papoea-Nieuw-Guinea en trok in 1990–1991 uitgebreid door de Australische woestijn. [page:2]
Werk, stijl en thema’s
Van Wieringen wordt doorgaans ingedeeld bij de naoorlogse en hedendaagse schilderkunst. Zijn werk kenmerkt zich door een uitgesproken kleurgebruik, een vrije, expressionistische penseelvoering en een eclectische keuze van onderwerpen. Hij schilderde tropische bloemen zoals irissen, Balinese dorpsgezichten, tempels bij maanlicht, landschappen en abstracte composities. [page:4][page:5]
Vooral zijn dierenvoorstellingen zijn opvallend. Van Wieringen hield veel van dieren en verbleef in 1980 in de dierentuin van Jakarta, waar hij in opdracht van de Indonesian Wildlife Association de dieren van de collectie schilderde. Apen en orang-oetans zijn terugkerende motieven; hij wist hun speelse en bijna menselijke uitdrukking treffend weer te geven. [page:2]
Daarnaast maakte hij grootschalig werk voor openbare en commerciële ruimtes. In 1983 schilderde hij voor Iloura Plaza in Melbourne een veertig meter hoge olieverfvoorstelling van een Angophora-boom. Een jaar later maakte hij een muurschildering van ongeveer dertig meter boven de Long Bar van het Raffles Hotel in Singapore. Voor hotelketens als Hyatt, Regency en Oberoi vervaardigde hij eveneens monumentale werken. [page:2][page:3]
Erkenning en verzamelaars
Van Wieringen exposeerde niet alleen in Australië en Indonesië, maar ook in Londen, Chicago en Los Angeles. In 1987 opende hij een tentoonstelling bij Caz Gallery in Los Angeles, in 1989 exposeerde hij op de Chicago Art Fair en in 1994 volgde een solotentoonstelling bij Corbally Stourton Contemporary Art in Londen. [page:2][page:3]
Zijn werk kwam terecht in diverse internationale privécollecties. Tot de genoemde verzamelaars behoren koningin Fabiola van België, de sultan van Brunei, Richard Branson, Robert Hughes, Andrew Peacock en Robert Sangster. Ook het Art Gallery of New South Wales en La Trobe University bezitten werk van hem. [page:3]
In 1999 voerde hij in de Kathedraal van Antwerpen een artistieke performance uit over het leven van Mozart, op uitnodiging van het Belgische hof. [page:2][page:3]
Nalatenschap
Ian van Wieringen overleed op 24 juli 2022 op Bali. Hij liet zijn partner Michelle, zijn kinderen Tao en Zen en zijn kleindochter Siena achter. Zijn nalatenschap leeft voort in de vele particuliere collecties, veilingarchieven en online kunstendatabases waar zijn kleurrijke Balinese oeuvre nog steeds te zien is. [page:2][page:4][page:5]
Literatuurlijst
The Yak Online, “Ian Van Wieringen 1943–2022” (herdenkingsartikel en biografie), https://theyakmag.com/ian-van-wieringen-1943-2022/
Gazet van Antwerpen, 31 maart 1999 — krantenartikel over Ian van Wieringen en zijn Mozart-performance in de Kathedraal van Antwerpen,
…/Krantenartikel.jpg
Ian van Wieringen Artist, “Biography” (eigen artistieke archief/weblog), https://ianvanwieringen.wordpress.com/about/
Biografisch overzicht Ian van Wieringen (1943–2022)
»Persoonlijk leven, Familie & Achtergrond
Geboorte: 15 januari 1943 te Scheveningen, Nederland.
Familie & Nageslacht: Ian van Wieringen liet twee kinderen achter (Tao en Zen), een kleindochter (Siena) en zijn partner Michelle.
Overlijden: Augustus 2022 op Bali, Indonesië.
»Chronologisch Overzicht van zijn Carrière & Belangrijke Expositiehistorie
1961–1965: Studie en docentschap aan University of Sydney.
1962–1963: Eerste grote duo-tentoonstelling met de vermaarde Australische kunstenaar John Firth-Smith.
1964–1965: Vervaardiging van 6 granieten reliëfs voor het Treasury Building in Canberra.
1967–1987: Tweejaarlijkse solotentoonstellingen in vooraanstaande Australische galerijen (o.a. Powell Street Gallery in Melbourne, Gallery A en Queen Street Gallery in Sydney).
1969: Definitieve verhuizing van zijn hoofdatelier naar Sayan, Bali.
1975–1978: Schilderreizen door Europa en de Verenigde Staten.
1979: Grote “One Man Auction” en media-evenement rondom zijn werk in Sydney.
1980: Verblijf in Jakarta Zoo; kunstproject voor de Indonesian Wildlife Association.
1982: Verblijf en werkperiode in Venetië, Italië.
1983: Monumentale opdracht: een 40 meter hoog olieverfschilderij van een Angophora-boom voor het Iloura Plaza in Melbourne.
1984: Vervaardiging van een 27 meter brede muurschildering boven de Long Bar van het beroemde Raffles Hotel in Singapore.
1987: Openings-expositie bij Caz Gallery in Los Angeles, VS.
1989: Deelname en tentoonstelling op de Chicago Art Fair.
1990–1991: Expedities en schilderwerk door de Australische woestijn.
1992–1993 & 2000: Grote monumentale opdrachten voor foyers van internationale luxehotelketens, waaronder Hyatt, Regency en het Oberoi Hotel op Bali.
1994: Solo-expositie bij Corbally Stourton Contemporary Art in Londen.
1999: Artistieke performance in de Kathedraal van Antwerpen over het leven van Mozart op uitnodiging/met koninklijke goedkeuring van H.M. Koningin Fabiola van België.
»Stijl, Thema’s & Verzamelaars
Stijl: Expressionistisch en post-war modernisme, gekenmerkt door dik opgezette verflagen, spontane penseelstreken en een zeer kleurrijk tropisch kleurenpalet.
Thema’s: Tropische stillevens (bloemen zoals irissen en Balinese flora), scènes uit het Balinese dorpsleven en tempels bij maanlicht, en dierenportretten (waaronder dwergbuidelratten, vogels en apen).
Bekende Privécollecties:
¬ Koningin Fabiola van België
¬ Sultan van Brunei
¬ Sir Richard Branson
¬ Robert Hughes (internationaal gerenommeerd kunstcriticus en auteur)
¬ Andrew Peacock (voormalig Australisch minister van Buitenlandse Zaken)
¬ Robert Sangster (bekend paardenfokker en verzamelaar)
Waar zijn de werken van Ian van Wieringen te zien op het internet
1. Officiële & Artistieke Archieven (Met Foto’s & Artikelen)
Ian van Wieringen Personal Archive & Weblog
Wat er te zien is: Foto’s van zijn schilderijen, schetsen, biografie en tentoonstellingsoverzichten.
https://ianvanwieringen.wordpress.com/about/
The Yak Online – In Memoriam & Artist Feature
Wat er te zien is: Verschillende afbeeldingen van zijn kleurrijke dier- en plantenschilderijen, waaronder portretten van apen, orang-oetans en bloemstukken, gecombineerd met foto’s van de kunstenaar zelf.
https://theyakmag.com/ian-van-wieringen-1943-2022/
2. Kunst- en Veilingdatabases (Grote Foto-archieven van Werken)
Op deze platforms staan tientallen verkochte en geveilde schilderijen en werken op papier met afbeeldingen en details:
Invaluable – Ian van Wieringen Profile
Wat er te zien is: Een van de meest uitgebreide beeldbanken van zijn werken. Hier vind je afbeeldingen van werken zoals Bali (Tropical Flowers), Irises, Chimpanzee The Artist, Chic Chicks, Ian’s Pigs, Monkey & Frog en verscheidene gemengde technieken uit zijn Balinese periode.
https://www.invaluable.com/artist/wieringen-ian-van-xp2b7f2x8f/
MutualArt – Ian van Wieringen Portfolio
Wat er te zien is: Hoge resolutie afbeeldingen van circa 75 kunstwerken die op internationale veilingen zijn aangeboden, waaronder Pink Landscape with Birds, Bali Bunga Betjie en Untitled III.
https://www.mutualart.com/Artist/Ian-van-Wieringen/9A75B4D926DF5377
Artnet – Past Auction Results
Wat er te zien is: Een overzicht van bijna 30 werken, waaronder Double Bay, Tall Tail Story, Pygmy Possum Drinking Honeysuckle en abstracte composities uit de jaren ’60 tot ’00.
https://www.artnet.com/artists/ian-van-wieringen/past-auction-results
Christie’s International Auction House
Wat er te zien is: Details en afbeeldingen van specifieke topstukken, zoals zijn bekende werk Bali Temple by Moonlight.
https://www.christies.com/en/lot/lot-5508633
3. Australische Veilinghuizen (Directe Archiefcatalogi)
Omdat hij een groot deel van zijn carrière exposeerde en verkocht via Australische galeries, zijn veel van zijn schilderijen terug te vinden in de archieven van lokale veilinghuizen:
Lawsons Auctioneers (Sydney)
Wat er te zien is: Lawsons heeft regelmatig werken van Van Wieringen geveild (o.a. landschappen, diptychs en gemengde technieken op papier).
https://www.lawsons.com.au/site-search?search=ian+van+wieringen
===||===