Van Nederlands-Indië tot Indonesië: Een gedeelde geschiedenis
Overzicht
#Introductie – #Kaarten van Insulinde – #Historische context
#WO2 – #Onafhankelijkheidsstrijd – #Sleutelfiguren
#Na 1950 – #Terugblik
Introductie
Deze pagina biedt een overzicht van de complexe en ingrijpende geschiedenis van Nederlands-Indië, het huidige Indonesië. Van de koloniale periode tot de Japanse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog, en van de uitroeping van de onafhankelijkheid op 17 augustus 1945 tot de uiteindelijke erkenning door Nederland in 1949 – het is een geschiedenis die miljoenen levens heeft geraakt.
Voor velen met Indische roots is dit een persoonlijke geschiedenis: van familieleden in interneringskampen, van de bersiap-periode, van gedwongen migratie naar Nederland. Voor Indonesiërs markeert deze periode de strijd naar vrijheid en nationale identiteit. Voor Nederland betekent het het loslaten van een koloniaal verleden.
Op deze pagina vindt u bronnen, verhalen en verschillende perspectieven die helpen om deze gelaagde geschiedenis beter te begrijpen. We benadrukken multiperspectiviteit: het belang van het beluisteren van verschillende stemmen en het erkennen dat er meerdere waarheidsbelevingen bestaan.
Of u nu op zoek bent naar informatie over familiegeschiedenis, educatief materiaal of historische duiding – deze pagina biedt een startpunt voor verdere verdieping in de geschiedenis van Nederlands-Indië en de weg naar het onafhankelijke Indonesië.
Kaarten van Insulinde
BRON: https://www.wereldaandewand.nl/artikel13.htm
Van de vroegste Portugese zeekaarten tot de gedetailleerde topografische opnamen van het Topografisch Bureau: de cartografische geschiedenis van Insulinde weerspiegelt eeuwen van ontdekking, kolonisatie en wetenschappelijke vooruitgang. De archipel, die zich uitstrekt over duizenden kilometers, vormde een enorme cartografische uitdaging voor Europese kaartenmakers.
De kartografie van Nederlands-Indië begon met de VOC-periode, toen zeevarenden en landmeters de contouren van eilanden vastlegden voor handels- en militaire doeleinden. In de negentiende eeuw werden systematische landmetingen opgezet die resulteerden in steeds nauwkeurigere kaarten. Deze kaarten dienden niet alleen praktische koloniale belangen, maar vertellen ook het verhaal van hoe Europeanen de archipel begrepen en indeelden.
Op deze pagina verkennen we de cartografie van Insulinde: van de eerste schetsmatige zeekaarten tot de gedetailleerde militaire en topografische kaarten die tot op de dag van vandaag historische bronnen van betekenis zijn.
Lees verder… (pagina in ontwikkeling)
Historische context
Indisch Historisch
De hoeveelheid informatie op internet over het Indisch, Indischen, Indo’s, Indo-Europeanen of Nederlands-Indië is enorm toegenomen. We moesten daarom selecteren en inschatten wat voor de bezoekers van IndischHistorisch.nl zinvolle informatie op het internet is. Leidend is dat het met Indische geschiedenis te maken heeft. We willen daar wel soepel mee omgaan. Ook al is het niet altijd volgens strikte historisch-wetenschappelijke normen. We willen vooral dat ú iets aan de informatie hebt.
Naar de website (Nederlands)
Een verborgen geschiedenis
Acteur en fotograaf Thom Hoffman heeft een boek samengesteld met deels weinig
bekende, historische foto’s over Nederlands-Indië. Het is een breuk met het
nostalgische koloniale ‘tempo doeloe’-beeld. Let op: sommige beelden kunnen door
lezers als schokkend worden ervaren.
Lees verder…
Sicco Roorda van Eysinga
Het zat hem in het bloed: opponeren tegen autoriteiten en anderen die hij onrecht verweet, zowel in Indië als Europa. Het leven van Sicco Roorda van Eysinga (1825-1887) hing dan ook van conflicten aan elkaar. Twee geschriften die daaraan herinneren, hebben de tand des tijds overleefd: de geruchtmakende brochure ‘Uit het leven van Koning Gorilla’ en het heftige gedicht ‘Vloekzang. De laatste dag der Hollanders op Java’.
Lees verder… (pdf / https://historiek.net/)
De Tweede Wereldoorlog (1942-1945)
De Tweede Wereldoorlog in Nederlands Indië
De Tweede Wereldoorlog in Nederlands Indië is een ingrijpende periode. Verschillende organisaties houden zich bezig met de oorlog in Nederlands-Indië en dekolonisatie.
Naar de website (Nederlands)
Tijdlijn Tweede Wereldoorlog in de Oost (Uit het tijdschrift Bersama; tekst Victor Laurentius)
WOII-BERSAMA-DIGITAAL
Joost van Bodegom ~ Japanse kampen door de ogen van een kind
https://de-indische-verhalentafel.online/filmportretten/
Bron: De Indische VerhalentafelDe Onafhankelijkheidsstrijd (1942-1945)
Van Nederlands-Indië tot Indonesië
Op 17 augustus 1945 roepen Indonesische onafhankelijkheidsstrijders de onafhankelijkheid van Indonesië uit. Historiën blikt terug op de geschiedenis van Nederland, Nederlands-Indië en Indonesië.
Lees verder
De Indonesische strijd naar onafhankelijkheid
https://www.youtube.com/watch?v=x0RCOgG457I
Multiperspectiviteit en het Indonesisch-Nederlands conflict
Voorbij herinnering en vergetelheid
Welke gedachten lagen aan koloniale oorlogen ten grondslag?
Lees hier de NRC van 10 december 2025 of in pdf
Sleutelfiguren
Profiel Soekarno – Terrorist of vrijheidsstrijder?
https://www.groene.nl/artikel/terrorist-of-vrijheidsstrijder
Honderd jaar Soekarno
https://anderetijden.nl/aflevering/589/100-jaar-Soekarno
Na 1949
Escalatie van de kwestie Nieuw-Guinea” (Historiek) /6-2-2025
Een uitgebreide analyse van hoe Nederland na de soevereiniteitsoverdracht in 1949 de focus verlegde naar de Europese wederopbouw, terwijl het conflict over Nieuw-Guinea de relatie met Indonesië in de jaren ’50 bleef belasten.
https://historiek.net/
Grote Indonesië-onderzoek nog eens kritisch bekeken door vakhistorici” (Historiek) /15-7-2025
In juli 2025 verscheen een themanummer van het vaktijdschrift BMGN – Low Countries Historical Review waarin historici reflecteren op de resultaten van het grootschalige dekolonisatie-onderzoek en de impact daarvan op de geschiedschrijving na 1949.
https://historiek.net
Historical amnesia: Indonesia’s fight over plan to amend history books” (The Guardian) /
Gepubliceerd in augustus 2025; dit artikel beschrijft de controverse in Indonesië zelf over het herschrijven van geschiedenisboeken met betrekking tot de periode na de onafhankelijkheid.
https://www.theguardian.com/
Op 17 augustus 2025 vierde Indonesië 80 jaar onafhankelijkheid, Nederland telt slechts 76 jaar?” (De Wereld Morgen)
Dit artikel analyseert de aanhoudende discussie over de juridische erkenning van 17 augustus 1945 als onafhankelijkheidsdatum door Nederland en de gevolgen daarvan voor de diplomatieke relatie na 1949.
https://www.dewereldmorgen.be
When past and present collide: Indonesia 1965-2025″ (International Viewpoint) /20-12-2025
Dit artikel (december 2025) trekt een lijn van de onafhankelijkheid naar de huidige politieke situatie onder president Prabowo, met specifieke aandacht voor de omgang met het geweld uit 1965 en de erfenis van het ‘Nieuwe Orde’-regime.
https://internationalviewpoint.org
In de opgepoetste geschiedenis van Indonesië kan Soeharto en held zijn
Lees het artikel (NRC 5 november 2025) — Of hier…
Lees hier het artikel van 11 december 2025 in de NRC of in pdf
Terugblik
Indonesië 80 jaar vrij
Naar de minispecial van het Historisch Nieuwsblad
Geef 350 jaar koloniale geschiedenis goede plek
Volkskrant 19 Aug. 2016
